Dinka mitolojisi
Dinka mitolojisi, Güney Sudan'ın etnik grubu olan Dinka veya Muonyjang'ın geleneksel din ve halk hikâyelerine atıfta bulunur.
Yaratılış
[değiştir | kaynağı değiştir]Yüce, yaratıcı tanrı Nhialic, gökyüzünün ve yağmurun tanrısı ve tüm ruhların hükümdarıdır.[1] Tüm yaratılış boyunca var olduğuna ve dünyadaki her insan, bitki ve hayvanın kaderini kontrol ettiğine inanılıyor.[2]
Dinka yaratılış mitinin, esas olarak insanların yaratılışıyla ilgili olan birkaç versiyonu vardır. İlk insanlar Garang ve Abuk'tur. Bazı versiyonlarda Nhialac, insanları burnundan üfleyerek yaratmıştır, diğerlerine göre insanlar gökten geliyordu. Diğer kayıtlar, insanların kil figürler olarak kalıplandığını ve saksılara olgunlaşması için yerleştirildiğini söylüyor.[2] Garang ve Abuk, Sudan'ın çamurundan yapılmıştır.[3]
Nhialac onlara çoğalmalarını ve çocuklarının öleceğini ancak 15 gün içinde hayata döneceğini söyledi. Garang, kimse kalıcı olarak ölmezse, o zaman yeterli yiyecek olmayacağını söylerek protesto etti. Nhialac daha sonra kalıcı ölüme karar verdi.[2] Nhialac, onlara günde yalnızca bir tohum ekmelerini veya günde yemeleri için bir tahıl vermelerini emretti.[3] Her gün acıkan Abuk, yiyeceğin daha uzun süre dayanması için tahılla bir hamur yapıyordu. Ancak Abuk itaatsizlik edip daha fazla Nhialac dikince Cennet ve Dünyayı birbirine bağlayan ipi kesti.
Pantheon
[değiştir | kaynağı değiştir]Dinka'nın bir tanrı panteonu vardı.
Dengdit veya Deng, Nhialic tarafından güçlendirilen yağmur, doğurganlık ve gökyüzü tanrısıdır.[4] Deng'in annesi Abuk, bir yılan tarafından temsil edilen bahçecilik ve tüm kadınların tanrıçasıdır.[5]"Jok" terimi, bir grup atadan kalma ruhu ifade eder.
Dua çağrısı
[değiştir | kaynağı değiştir]Dinkalılar dualarını önce Yüce Varlık Nhialic'e hitaben daha sonra diğer tanrılar için yapar.[6]
Dinkalılar, ılıman havayı almak için dua eder. Ayrıca iyi hasat, insanların korunması, sığırların hastalıktan kurtulması ve iyi avlanma için de dua ederler.[6]
Nhialic'e bir boğa veya öküz kurban sunulur. Dinkalılar dualarla birlikte fedakarlık yapar. Namaz kılanlar ellerinde balık tutan mızrak tutuyorlardı. Kurban edilecek hayvana mızrak atılırken, ihtiyacı ifade eden kısa sözler söylenir. Katılımcılar liderin sözlerini tekrarlar. Kriz zamanlarında veya önemli bir durumda Dinkalılar uzun süre dua etmeye ve fedakarlık yapmaya devam edecektir.[6]
Kurban dua aşamaları.[6]
1. Lider, insanların karşılaştığı sorunu anlatır.
2. Lider ve şimdiki herkes geçmiş günahları kabul eder.
3. Övgü, onur ilahileri veya öküz şarkıları söyleyerek sunulur.
4. Kurban edilen hayvana talihsizliğin atılması.
Animizm
[değiştir | kaynağı değiştir]Dinkalılar, her iki ebeveyninden de bir totem miras alır. Sadıkların totem güçlerine adak sunmaları ve üyelerle olumlu ilişkiler sürdürmeleri bekleniyordu. Bazı totemlerin güç verdiğine inanılıyordu. Örneğin, baykuş toteminin ihtiyat gücü verdiğine inanılıyor. Totemler yalnızca hayvanlar değildir, ancak çoğu öyledir; Bazı Dinkalıların totemleri metalik bir cevher veya elemente sahiptir.
Dinka dilinde totem, kuar olarak bilinir. Dinka totemlerine tapılmaz, onlarla "akraba" olduğundan söz eder. Yılan ilişkisi durumu aşağıda anlatılmıştır.
Yılanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]En çok saygı duyulan yılanlar Atemyath, Biar keroor ve Maluang'dır. Bu yılanlara, onları yatıştırmak için yerel olarak eritilmiş peynir teklifleri verilir ve ardından ormana bırakılırlar. Ruhların katile vurabileceği varsayımıyla, yılan öldürmenin toplum veya birey için kötü bir alamet olduğuna inanılıyor.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Lienhardt, p 29
- ^ a b c Creation Myths of the World: An Encyclopedia, Volume 1. 2nd. ABC-CLIO. 18 Aralık 2009. ss. 95-96. ISBN 978-1598841749.
- ^ a b Encyclopedia of African Religion. 1st. 1. SAGE Publications. 26 Kasım 2008. ISBN 978-1412936361.
- ^ Lienhardt, p 104
- ^ Lienhardt, p 90
- ^ a b c d Paths to the Divine: Ancient and Indian. Council for Research in Values & Philosophy. 15 Haziran 2008. ISBN 978-1565182486.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Divinity and Experience: The Religion of the Dinka. Oxford University Press. 1987. ISBN 0-19-823405-8. 28 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020.Divinity and Experience: The Religion of the Dinka. Oxford University Press. 1987. ISBN 0-19-823405-8. 28 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020. Divinity and Experience: The Religion of the Dinka. Oxford University Press. 1987. ISBN 0-19-823405-8. 28 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020.
- Kongre Kütüphanesi: Ülke Çalışmaları: Sudan 10 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- (İngilizce) Evens, TMS, "Etik Olarak Antropoloji: İkili Olmama ve Kurban Davranışı", Berghahn Books (2009),1845456297 [1] 27 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.